ปัญหาการนอนไม่หลับในผู้สูงอายุ เป็นเรื่องที่พบบ่อยและอาจสั่งสมจนกลายเป็นภาวะเครียดเรื้อรัง หากปล่อยไว้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน จะทำให้ร่างกายพักผ่อนไม่เต็มที่ รู้สึกไม่สดชื่นระหว่างวัน ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันร่างกายลดลง ติดเชื้อง่ายขึ้น และเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้า

สาเหตุหลักที่ทำให้นอนหลับยาก สามารถเช็กได้จาก 3 ปัจจัยสำคัญ ดังนี้:

1. กิจกรรมกระตุ้นสมองช่วงเย็นหรือก่อนนอน: การออกกำลังกาย การไปร่วมกิจกรรมทางสังคม/ปาร์ตี้ช่วงค่ำ รวมถึงการเล่นโทรศัพท์สมาร์ทโฟนช่วงดึก จะส่งผลให้สมองยังคงตื่นตัวและนอนหลับได้ยากกว่าปกติ

2. อาหาร เครื่องดื่ม และพฤติกรรมประจำวัน: การดื่มชาหรือกาแฟในช่วงบ่ายถึงช่วงหัวค่ำ รวมถึงการสูบบุหรี่ มีส่วนกระตุ้นสมองและทำให้หัวใจสูบฉีดเลือดแรงขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้นอนหลับยาก

3. ผลข้างเคียงจากยาและการเจ็บป่วย: การรับประทานยาบางประเภท เช่น ยาขับปัสสาวะ (ยารักษาโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือโรคไต) รวมถึงผู้ที่มีภาวะต่อมลูกหมากโต ทำให้ต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะกลางคืนบ่อยครั้ง 2–3 รอบ ซึ่งเมื่อกลับไปนอนแล้วจะหลับต่อได้ยากมาก

แนวทางแก้ไข: หากภาวะนอนไม่หลับเริ่มส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ควรแจ้งแพทย์ผู้ดูแลเกี่ยวกับปัญหาการนอนรวมถึงยาที่รับประทานอยู่ เพื่อให้แพทย์พิจารณาปรับขนาด ชนิด หรือเวลาการรับประทานยาให้เหมาะสมยิ่งขึ้น